{"id":70443,"date":"2026-03-13T15:50:30","date_gmt":"2026-03-13T10:20:30","guid":{"rendered":"https:\/\/idronline.org\/article\/%primary_category_article%\/conserving-my-tani-language-in-arunachal-pradesh-and-assam\/"},"modified":"2026-03-13T15:50:32","modified_gmt":"2026-03-13T10:20:32","slug":"conserving-my-tani-language-in-arunachal-pradesh-and-assam","status":"publish","type":"article","link":"https:\/\/idronline.org\/gu-in\/article\/diversity-inclusion\/conserving-my-tani-language-in-arunachal-pradesh-and-assam\/","title":{"rendered":"\u0ab6\u0abf\u0aa8-\u0a9a\u0ac7\u0aa8, \u0a89\u0a9b\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0ab2\u0ac0\u0aa7\u0ac7\u0ab2\u0abe \u0ab6\u0aac\u0acd\u0aa6\u0acb, \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aad\u0abe\u0ab7\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0ab8\u0a82\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0aa3"},"content":{"rendered":"

હું અરુણાચલ પ્રદેશમાં, તાની ભાષાના સૌમ્ય લયની<\/a> વચ્ચે ઉછર્યો છું – તાની ભાષા એ અપતાની, આદિ, ગાલો, ન્યીશી અને તાગિન સહિતની બોલીઓનો સમૂહ છે, જે એ જ નામ ધરાવતા સમુદાયો દ્વારા બોલાય છે. અમારા ઘરમાં તાની શબ્દો હાસ્ય અને ગીત સાથે ભળી જતા અને રોજ સવારે દાદા-દાદી અમારી માતૃભાષામાં લોક ધૂનો ગાતા. છતાં એક બાળક તરીકે પણ હું એક શાંત ખાલીપો અનુભવતો હતો. અમારી બોલીઓ અમારી ખીણની બહાર અજાણી હતી. અમે શાળાઓ અને પ્રસારમાધ્યમોમાં હિન્દી અને અંગ્રેજી સાંભળતા, અને લોકો વિશાળ વિશ્વ સાથે જોડાવા માટે આસામી બોલવાનું પસંદ કરતા.<\/p>

મેં મારા માતા-પિતાને બદલાતા ભારતમાં મહત્ત્વપૂર્ણ વ્યક્તિગત નિર્ણયો લેતા જોયા હતા. ઘરની બહાર, ‘આગળ વધવા’ માટે અમે હિન્દી બોલતા. ઘેર, વડીલો આવે ત્યારે મારી માતા અમારી આદિવાસી ભાષામાં વાત કરતી. હું હાઇસ્કૂલમાં આવ્યો ત્યાં સુધીમાં આ અસ્વસ્થ સમાધાન મને કંઈક બરોબર લાગતું નહોતું. હું તાનીમાં વાત કરવાનો પ્રયાસ કરતો, પરંતુ મને હિન્દીમાં કહેવામાં આવતું કે તે ફક્ત એક સ્થાનિક બોલી હતી. અમારી જમીનની ભૂગોળમાં પણ એવા નામો હતા જે સ્થાનિક નહોતા: મારા બાળપણના ઘરથી એક માઇલ દૂર આવેલા સુંદર તળાવનું નામ ગંગા હતું, જોકે, અમારા વડીલો ન્યીશીમાં તેને ગેકર સિન્યી કહેતા હતા. આ વિસંગતતા મને ગમતી નહોતી.<\/p>

\n

જેમ જેમ દૂરસ્થ અરુણાચલ લોકો પણ ઓનલાઇન કાર્ટૂન જોતા થાય છે તેમ તેમ બીજી ભાષાઓની પોપ સંસ્કૃતિની મોહકતા આપણા યુવાનોને આકર્ષે છે.<\/p>\n<\/blockquote>

સ્વતંત્રતા પછી અરુણાચલ પ્રદેશ દ્વારા<\/a> રાષ્ટ્રીય એકતા પર ભાર મૂકવામાં આવતા નવા પડકારો ઊભા થયા. ‘એક રાષ્ટ્ર’નો મંત્ર ઘણીવાર સ્થાનિક રીતે ‘એક ભાષા’માં અનુવાદિત થાય છે – મુખ્યત્વે હિન્દી અથવા અંગ્રેજી. આસામ અને અરુણાચલ પ્રદેશમાં 13 લાખથી વધુ તાની લોકો<\/a> ન્યીશી, ગાલો, અપતાની, આદિ, તાગિન અને મિસિંગ જેવી બોલીઓ બોલે છે. આ બોલીઓ આ પ્રદેશના તાની લોકોની ઓળખમાં અગત્યની છે ત્યારે ભાષાશાસ્ત્રીઓ અને વિદ્વાનોએ આ ભાષાઓનો ઉપયોગ ધીમે ધીમે ઘટતો જતો હોવા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.<\/p>

\"What<\/a><\/div>

સમૂહ માધ્યમો અને રાષ્ટ્રીય અભ્યાસક્રમોને કારણે સ્થાનિક બોલીને ગ્રહણ લાગ્યું છે. શિક્ષણ નીતિ ત્રણ-ભાષાના સૂત્ર<\/a> (અંગ્રેજી, હિન્દી અને પ્રાદેશિક) ને અનુસરે છે, પરંતુ ઘણા આદિવાસી જિલ્લાઓમાં<\/a> માતૃભાષા (સ્થાનિક ભાષા) માં શિક્ષણનો અભાવ છે. વિદ્વાનોને જણાયું છે<\/a> કે નાના બાળકોને તેમની માતૃભાષામાં શીખવવામાં આવે ત્યારે તેઓ સૌથી સારું શીખે છે, છતાં આપણી નીતિમાં આ વાત પ્રત્યે ધ્યાન અપાયું નથી<\/a>. ગામડાઓમાં સરકારી શાળાઓમાં પાઠ્યપુસ્તકો આસામી અથવા હિન્દીમાં છે, અને તાની બોલીઓમાં થોડા વર્ગો લેવાય છે. વૈશ્વિકરણને કારણે એક બીજું સ્તર ઉમેરાય છે: જેમ જેમ દૂરસ્થ અરુણાચલ લોકો પણ ઓનલાઇન કાર્ટૂન જોતા થાય છે તેમ તેમ બીજી ભાષાઓની પોપ સંસ્કૃતિની મોહકતા આપણા યુવાનોને આકર્ષે છે. તેનાથી વિપરીત, આપણી પોતાની પરંપરાઓ ગામડાના સમારંભો અથવા ઘસાતી જતી ટેપ સુધી મર્યાદિત રહે છે.<\/p>

\"A<\/source><\/source><\/source><\/picture><\/a>
સ્વતંત્રતા પછી અરુણાચલ પ્રદેશ દ્વારા રાષ્ટ્રીય એકતા પર ભાર મૂકવામાં આવતા નવા પડકારો ઊભા થયા. | તસવીર સૌજન્ય: વિકિમીડિયા કોમન્સ<\/a><\/figcaption><\/figure>

અમારામાંથી કેટલાકે આ બદલવાનો પ્રયાસ કર્યો. 2024 ની શરૂઆતમાં હું એક એન્જિનિયરિંગ કોલેજમાં અભ્યાસ કરતો હતો ત્યારે મને આ તક મળી. મારા ભાષાશાસ્ત્રી મિત્ર મધુરજ્યા અહોમ ભાષાના સંરક્ષણ પર કામ કરી રહ્યા હતા. તેમની ભાષાને પુનર્જીવિત કરવાના તેમના પ્રયાસોથી મને તાની માટે પણ કંઈક આવું જ કરવાની પ્રેરણા મળી. કંઈ કેટલીય રાતોની ચર્ચા વિચારણા પછી અમે તાની લેંગ્વેજ ફાઉન્ડેશન (ટીએલએફ)<\/a> ની સ્થાપના કરી.<\/p>

લુપ્તપ્રાય ભાષાનું શબ્દભંડોળ<\/h3>

થોડા જ વખતમાં તાની શબ્દોની વ્યાખ્યા માટે અમે અમારા દાદા-દાદીની યાદો તરફ વળ્યા. મધુરજ્યા બુરહાગોહૈને મને એન્ડેન્જર્ડ લેંગ્વેજ પ્રોજેક્ટ<\/a> સાથે જોડાવામાં મદદ કરી, જેણે પછીથી ટીએલએફના સભ્યોને આર્કાઇવિંગ અને સમુદાયના સભ્યો સાથે કામ કરવાની તાલીમ આપી. અમે તાની સમુદાયના બીજા વિદ્યાર્થીઓને પણ મદદ માટે લાવ્યા. શરૂઆતમાં, અમે ફક્ત પાંચ જ જણ હતા, અને દરેકે એક નાનું કામ કરવાની જવાબદારી સ્વીકારી હતી. મેં મારા લેપટોપ પર શબ્દો ટાઇપ કરવા માટે સ્વૈચ્છિક સેવા આપી, બીજો એક મિત્ર મોબાઇલ એપ્લિકેશન માટે કેટલુંક કોડિંગ શીખ્યો, અને ત્રીજા મિત્રએ ગામના વડીલોનો સંપર્ક કર્યો.<\/p>

અમારા પ્રયાસોની વાત વિદ્યાર્થી નેટવર્કમાં ઝડપથી ફેલાઈ ગઈ. 2024 ના મધ્ય સુધીમાં અમારી પાસે લગભગ 30 સભ્યો હતા – કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ, તાજેતરના સ્નાતકો, કેટલાક હાઇ-સ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓ પણ – બધા એક જ ધ્યેય સાથે એક થયા હતા. મને યાદ છે જ્યારે અમારા વોટ્સએપ ગ્રુપની સભ્યસંખ્યા ખૂબ વધી ગઈ ત્યારે: અચાનક પુષ્કળ સંદેશાઓ આવવા લાગ્યા, છેક પૂર્વ કમેંગ સુધીના ગામડાઓના અવાજો સંભળાતા થયા. અમે શનિવારે કોલેજની નાની ભાષા પ્રયોગશાળામાં અથવા એકબીજાના લિવિંગ રૂમમાં મળતા.<\/p>

અમે સભ્યોને અલગ અલગ ભૂમિકાઓ સોંપી:<\/p>

\"donate<\/a><\/div>