{"id":56207,"date":"2024-01-31T11:30:00","date_gmt":"2024-01-31T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/"},"modified":"2025-09-03T17:12:50","modified_gmt":"2025-09-03T11:42:50","slug":"women-farmers-of-osmanabad-mean-business","status":"publish","type":"ground_up_stories","link":"https:\/\/idronline.org\/mr-in\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/","title":{"rendered":"\u0909\u0938\u094d\u092e\u093e\u0928\u093e\u092c\u093e\u0926\u091a\u094d\u092f\u093e \u092e\u0939\u093f\u0932\u093e \u0936\u0947\u0924\u0915\u0931\u094d\u092f\u093e\u0902\u091a\u0940 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u093e\u092f\u093e\u0924 \u092e\u091c\u0932"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/source><\/source><\/source><\/picture>
शेती आणि शेतीशी निगडित व्यवसाय यांच्या मदतीने माझ्या सारख्या माहिला शेतकऱ्यांना पाणी, अन्न सुरक्षा आणि चांगले आरोग्य मिळाले ज्यामुळे आमची भरभराट झाली. | फोटो सौजन्य: अर्चना माने<\/figcaption><\/figure>

नोकरी तुम्हाला एकाच दिशेने घेऊन जाते. हे प्रतीबंधांचे एक वर्तुळच आहे त्यामुळे अनेकदा बंधने येतात. . तसेच, त्यापैकी फक्त काही जणींनाच नोकरीची संधी मिळते. दुसरीकडे, व्यवसाय सूर्यप्रकाशासारखा आहे. तो सर्व दिशांनी वाढू शकतो. जैविक निविषेठा वापरून माझ्या मालकीच्या शेतीत पहिल्या वर्षी, मी अंदाजे रूपये ७०,००० कमावले. आता, १३ वर्षांनंतर, माझ्याकडे ४.५ एकर जमीन आहे आणि गांडूळ खत, कुक्कुटपालन आणि शेळ्या आणि गायी पाळणे यासह पाच शेती पूरक व्यवसाय आहेत. मी वर्षाला १० लाख रुपये कमावते.<\/p>

शेती आणि कृषी-व्यवसायामुळे मला आणि माझ्यासारख्या अनेक महिला शेतकऱ्यांना समृद्धी, आरोग्य, अन्न आणि पाणी सुरक्षितता मिळवण्यात मदत झाली आहे. यामुळे आमच्या मुलांचे भविष्यही सुरक्षित झाले आहे. रसायनांच्या सहाय्याने शेती करण्यापेक्षा हे कमी खर्चिक आहे. परतावा येण्यास थोडा वेळ लागतो हे खरे आहे, परंतु दीर्घकालीन ते अधिक पैसे देणारे ठरते.<\/p>

माझे आई-वडीलही शेतकरी होते आणि त्यांनी सोसलेल्या अडचणींमुळे मी शेती करणे सोडले होते. त्यांच्याकडे औपचारिक शिक्षण आणि शेती प्रशिक्षणाची कमतरता होती आणि लोकांनी याचा गैरफायदा घेतला. त्यांना त्यांची जमीन परत मिळवण्यासाठी एका नातेवाईकाविरुद्ध १२ वर्षे न्यायालयीन खटला लढवावा लागला, ज्यामुळे त्यांची सर्व संपत्ती खर्च झाली . त्यातच, त्यांची अडीच एकर जमीन आमच्या गावापासून खूप दूर होती आणि त्यातील अर्धा एकर जमीन कसण्यायोग्य नव्हती.<\/p>

स्वयं शिक्षण प्रयोग (एसएसपी) <\/a>सोबत प्रशिक्षण घेतल्यानंतरच मला जमीन आणि जनावरांची मालकी असण्याचे महत्व लक्षात आले. स्त्रिया शेतात काम करण्यासाठी खूप मेहनत करतात आणि वेळ घालवतात. त्यांनाही शेतकरी आणि उद्योजक म्हणून का ओळखले जाऊ नये? एसएसपी सोबत शेतकर्‍यांसाठी सखी आणि मार्गदर्शक<\/a> म्हणून मी ५० गावांतील अनेक महिलांना एक एकर जमिन त्यांच्या नावावर व्हावी म्हणून त्यांच्या कुटुंबियांशी चर्चा केली. जेव्हा त्यांच्याकडे मालकीची जमीन नसते, तेव्हा आम्ही त्यांना इतर शेतकर्‍यांकडून पैशाच्या किंवा पीक वाटणीच्या बदल्यात जमीन भाड्याने घेण्यास मदत करतो. जर त्यांना शेतीसाठी जमीन मिळत नसेल, तर मी त्यांना कुक्कुटपालन, पशुपालन आणि गांडूळ खत किंवा अझोला सारख्या सेंद्रिय कीटकनाशकांचे उत्पादन यासारखे वैविध्यपूर्ण कृषी व्यवसाय सुरू करण्यास मदत करते.<\/p>

गेल्या काही वर्षाच्या अनुभावातून कळते आहे की हे मॉडेल शेतीच्या नुकसानामुळे होणारे स्थलांतर रोखण्यासाठी खूप महत्वाचे आहे. सखी गोदावरी डांगे यांच्या मुलाने कृषी विषयात पदवी घेतली असून त्याला सरकारी नोकरी मिळू शकते. पण त्याने शेतीला प्राधान्य दिले कारण त्याला शेतीचे फायदे आतो दिसू लागले आहेत. ट्रेनर आणि शेतकरी असलेली वैशाली बाळासाहेब घुगे हिने स्वतःचे काही करावे या हेतूने जवळच्या शहरातील रोपवाटिकेतली नोकरी सोडली. आता तिचा स्वतःचा शेतीचा व्यवसाय आहे आणि प्रशिक्षण सत्र घेण्यासाठी स्वतःच्या दोन खोल्या आहेत. तिचा नवरा आणि मुलगा तिला वाढत्या व्यवसायात मदत करतात. कोरोना महामारीच्या काळात, जेव्हा स्थलांतरित गावकरी खेड्यात परतले, तेव्हा ती त्यांच्यापैकी अनेकांना तिच्या शेतमालाचे पॅकेजिंग आणि वाहतूक करण्यासाठी नोकरी देऊ शकली.<\/p>

शेती आणि संबंधित व्यवसाय सुरू केल्याने केवळ महिला लाभार्थीच नाही तर त्यांच्या सभोवतालच्या संपूर्ण समुदायालाही फायदा झाला आहे.<\/p>

अर्चना माने या स्वयं शिक्षण प्रयोग येथे शेतीसाठी मार्गदर्शक<\/em>–<\/em>प्रशिक्षक आहेत <\/em>.<\/p>

*<\/em>हा लेख<\/em> <\/em>हिंदुस्तान युनिलिव्हर फाउंडेशनच<\/em>्या सहाय्याने केला आहे.<\/em><\/em><\/p>

मूळ इंग्रजीतील लेखाचा मराठी अनुवाद करताना ट्रांस्लेशन टूल चा वापर केला आहे. प्रमोद सडोलीकर यांनी अनुवादीत लेख तपासण्याचे व संपादनाचे काम केले.<\/em><\/p>

–<\/p>

अधिक जाणून घ्या: <\/strong>बंगळुरूमध्ये सुका कचरा संकलन केंद्र चालवणाऱ्या एका सूक्ष्म-उद्योजकाची ही कथा<\/a> वाचा.<\/p>

अधिक जाणून गेण्यासाठी: <\/strong>लेखिकेच्या कामाबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी आणि समर्थन करण्यासाठी archanamane12345@gmail.com <\/a>वर लेखिकेशी संपर्क साधा.<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":51837,"template":"","categories":[21],"tags":[3625,3658,3732,3734,3735],"series":[1773],"meta-filter":[],"schema-filter":[743],"no-display":[],"class_list":["post-56207","ground_up_stories","type-ground_up_stories","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-gender","tag-farming","tag-land-rights","tag-water-management","tag-women-empowerment","tag-women-farmers","contributor-archana-mane-mr-in","series-water-security","states-maharashtra-mr-in","schema-filter-article"],"yoast_head":"\nWomen farmers of Osmanabad mean business | IDR<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Bio-farming and agri-businesses are helping women farmers in Marathwada take control of their lives and bring food and water security to their families and communities.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"mr_IN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0909\u0938\u094d\u092e\u093e\u0928\u093e\u092c\u093e\u0926\u091a\u094d\u092f\u093e \u092e\u0939\u093f\u0932\u093e \u0936\u0947\u0924\u0915\u0931\u094d\u092f\u093e\u0902\u091a\u0940 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u093e\u092f\u093e\u0924 \u092e\u091c\u0932\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0936\u0947\u0924\u0940 \u0906\u0923\u093f \u0936\u0947\u0924\u0940\u0936\u0940 \u0928\u093f\u0917\u0921\u093f\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u093e\u092f \u092f\u093e\u0902\u091a\u094d\u092f\u093e \u092e\u0926\u0924\u0940\u0928\u0947 \u092e\u093e\u091d\u094d\u092f\u093e \u0938\u093e\u0930\u0916\u094d\u092f\u093e \u092e\u093e\u0939\u093f\u0932\u093e \u0936\u0947\u0924\u0915\u0931\u094d\u092f\u093e\u0902\u0928\u093e \u092a\u093e\u0923\u0940, \u0905\u0928\u094d\u0928 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0906\u0923\u093f \u091a\u093e\u0902\u0917\u0932\u0947 \u0906\u0930\u094b\u0917\u094d\u092f \u092e\u093f\u0933\u093e\u0932\u0947 \u091c\u094d\u092f\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0906\u092e\u091a\u0940 \u092d\u0930\u092d\u0930\u093e\u091f \u091d\u093e\u0932\u0940. |\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"India Development Review\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-03T11:42:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/idronline.org\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Archana-Mane-in-discussion-with-other-women_resized.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"680\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Women farmers of Osmanabad mean business | IDR","description":"Bio-farming and agri-businesses are helping women farmers in Marathwada take control of their lives and bring food and water security to their families and communities.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/","og_locale":"mr_IN","og_type":"article","og_title":"\u0909\u0938\u094d\u092e\u093e\u0928\u093e\u092c\u093e\u0926\u091a\u094d\u092f\u093e \u092e\u0939\u093f\u0932\u093e \u0936\u0947\u0924\u0915\u0931\u094d\u092f\u093e\u0902\u091a\u0940 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u093e\u092f\u093e\u0924 \u092e\u091c\u0932","og_description":"\u0936\u0947\u0924\u0940 \u0906\u0923\u093f \u0936\u0947\u0924\u0940\u0936\u0940 \u0928\u093f\u0917\u0921\u093f\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u093e\u092f \u092f\u093e\u0902\u091a\u094d\u092f\u093e \u092e\u0926\u0924\u0940\u0928\u0947 \u092e\u093e\u091d\u094d\u092f\u093e \u0938\u093e\u0930\u0916\u094d\u092f\u093e \u092e\u093e\u0939\u093f\u0932\u093e \u0936\u0947\u0924\u0915\u0931\u094d\u092f\u093e\u0902\u0928\u093e \u092a\u093e\u0923\u0940, \u0905\u0928\u094d\u0928 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0906\u0923\u093f \u091a\u093e\u0902\u0917\u0932\u0947 \u0906\u0930\u094b\u0917\u094d\u092f \u092e\u093f\u0933\u093e\u0932\u0947 \u091c\u094d\u092f\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0906\u092e\u091a\u0940 \u092d\u0930\u092d\u0930\u093e\u091f \u091d\u093e\u0932\u0940. |","og_url":"https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/","og_site_name":"India Development Review","article_modified_time":"2025-09-03T11:42:50+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":680,"url":"https:\/\/idronline.org\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Archana-Mane-in-discussion-with-other-women_resized.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/"},"author":{"name":"Shreya Adhikari","@id":"https:\/\/idronline.org\/#\/schema\/person\/4654cfec9b8e9110be5b17106f918d59"},"headline":"\u0909\u0938\u094d\u092e\u093e\u0928\u093e\u092c\u093e\u0926\u091a\u094d\u092f\u093e \u092e\u0939\u093f\u0932\u093e \u0936\u0947\u0924\u0915\u0931\u094d\u092f\u093e\u0902\u091a\u0940 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u093e\u092f\u093e\u0924 \u092e\u091c\u0932","datePublished":"2024-01-31T06:00:00+00:00","dateModified":"2025-09-03T11:42:50+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/"},"wordCount":11,"publisher":{"@id":"https:\/\/idronline.org\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/idronline.org\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Archana-Mane-in-discussion-with-other-women_resized.jpg","keywords":["farming","land rights","water management","women empowerment","women farmers"],"articleSection":["Gender"],"inLanguage":"mr-IN"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/","url":"https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/","name":"Women farmers of Osmanabad mean business | IDR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/idronline.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/idronline.org\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Archana-Mane-in-discussion-with-other-women_resized.jpg","datePublished":"2024-01-31T06:00:00+00:00","dateModified":"2025-09-03T11:42:50+00:00","description":"Bio-farming and agri-businesses are helping women farmers in Marathwada take control of their lives and bring food and water security to their families and communities.","inLanguage":"mr-IN","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"mr-IN","@id":"https:\/\/idronline.org\/ground-up-stories\/women-farmers-of-osmanabad-mean-business\/#primaryimage","url":"https:\/\/idronline.org\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Archana-Mane-in-discussion-with-other-women_resized.jpg","contentUrl":"https:\/\/idronline.org\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Archana-Mane-in-discussion-with-other-women_resized.jpg","width":1024,"height":680},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/idronline.org\/#website","url":"https:\/\/idronline.org\/","name":"India Development Review","description":"India's first and largest online journal for leaders in the development community","publisher":{"@id":"https:\/\/idronline.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/idronline.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"mr-IN"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/idronline.org\/#organization","name":"India Development Review","url":"https:\/\/idronline.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"mr-IN","@id":"https:\/\/idronline.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/idronline.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/idr-logo-without-tagline-sm.webp","contentUrl":"https:\/\/idronline.org\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/idr-logo-without-tagline-sm.webp","width":1,"height":1,"caption":"India Development Review"},"image":{"@id":"https:\/\/idronline.org\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/idronline.org\/#\/schema\/person\/4654cfec9b8e9110be5b17106f918d59","name":"Shreya Adhikari","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"mr-IN","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c3d4a8fde68adf62e215f8f0de28a5b683b808b587b762b9b8cb2a2961fa17cb?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c3d4a8fde68adf62e215f8f0de28a5b683b808b587b762b9b8cb2a2961fa17cb?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c3d4a8fde68adf62e215f8f0de28a5b683b808b587b762b9b8cb2a2961fa17cb?s=96&d=mm&r=g","caption":"Shreya Adhikari"},"url":"https:\/\/idronline.org\/mr-in\/author\/sadhikari\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/idronline.org\/mr-in\/wp-json\/wp\/v2\/ground_up_stories\/56207","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/idronline.org\/mr-in\/wp-json\/wp\/v2\/ground_up_stories"}],"about":[{"href":"https:\/\/idronline.org\/mr-in\/wp-json\/wp\/v2\/types\/ground_up_stories"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idronline.org\/mr-in\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/idronline.org\/mr-in\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/idronline.org\/mr-in\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/idronline.org\/mr-in\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/idronline.org\/mr-in\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56207"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/idronline.org\/mr-in\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=56207"},{"taxonomy":"meta-filter","embeddable":true,"href":"https:\/\/idronline.org\/mr-in\/wp-json\/wp\/v2\/meta-filter?post=56207"},{"taxonomy":"schema-filter","embeddable":true,"href":"https:\/\/idronline.org\/mr-in\/wp-json\/wp\/v2\/schema-filter?post=56207"},{"taxonomy":"no-display","embeddable":true,"href":"https:\/\/idronline.org\/mr-in\/wp-json\/wp\/v2\/no-display?post=56207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}