rural India

मध्य प्रदेशातल्या माछुरडा गावातील माहिती केंद्रामध्ये महिला आणि वंचित गटातील लोक फिरकतही नव्हते—मात्र त्याची जागा आणि रचना बदलल्यावर चित्र पालटले.

राजस्थानमधील छाबरा थर्मल पॉवर प्लांटच्या आसपासच्या गावांसाठी असलेला CSR निधी, वापर होत नसल्याने तसाच पडून आहे, तर दुसरीकडे स्थानिक रहिवाशांना रस्ते नसणे, पाणीपुरवठा नसणे, पिकांचे घटते उत्पन्न आणि आरोग्याच्या समस्यांशी झुंज द्यावी लागत आहे.

Mahua trees in Jonha, Jharkhand are not grown but passed down over generations. Local families are adopting new ways to collect flowers for a better harvest and to ensure the trees’ longevity.

Building the capacity of panchayati raj institutions means strengthening the ecosystem around gram panchayats, from women’s collectives to frontline workers.

In Khweng, Meghalaya, women pushed to be included in electing the village headman—and won a place in local governance.

A WhatsApp registry in Danekbadi, Odisha, ensures that every migrant worker is only a message away in an emergency.

कौशल्य विकासामुळे ग्रामीण तरुणांना व्यवसाय सुरू करण्यात मदत होते, परंतु बहुतेक व्यवसाय लहानच राहतात. उदरनिर्वाहासाठी चालू असलेल्या उद्योगांना शाश्वत उद्योगात रूपांतरित कशाची आवश्यकता आहे ते येथे दिले आहे.

जवळच्या पाणलोट क्षेत्रात हँडपंप असूनही, मध्य प्रदेशातील खंडवा जिल्ह्यातील लोकांना माहिती होते की त्यांची विहिरीची अत्यंत गरज होती.

गाडी घेऊन जाता येईल अशा रस्त्यापेक्षा कुस्तीचे मैदान उभारणे, ही दुर्गम गावांसाठी फारशी स्वाभाविक किंवा अपेक्षित निवड वाटत नाही. पण जम्मू-काश्मीरमधील उधमपूर जिल्ह्यातील गावकऱ्यांची नेमकी हीच इच्छा होती.

India's 2026 waste rules claim to improve waste management but incentivise burning, weakening oversight and sidelining waste workers.